Ένα κειμήλιο άμεσα συνδεδεμένο με την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το 1912 έρχεται στο φως ύστερα από 25 χρόνια αναζήτησης. Πρόκειται για την αυθεντική στρατιωτική και διπλωματική στολή του τελευταίου Οθωμανού διοικητή της πόλης, Χασάν Ταχσίν Πασά, η οποία αποκτήθηκε από τον στρατιωτικό ιστορικό και συλλέκτη Βασίλη Νικόλτσιο.
Η στολή, μαζί με τις επιχρυσωμένες επωμίδες της, παρέμενε σύμφωνα με τον συλλέκτη μέσα σε βαλίτσα στην Ελλάδα επί περίπου 25 χρόνια και περιήλθε τελικά στη συλλογή του έπειτα από μακρές διαπραγματεύσεις.
Ο κ. Νικόλτσιος ανέφερε στο ραδιόφωνο του ΑΠΕ-ΜΠΕ «Πρακτορείο 104,9 FM» ότι η απόκτησή της ολοκληρώνει μια ευρύτερη ενότητα προσωπικών αντικειμένων του Χασάν Ταχσίν Πασά που είχε συγκεντρώσει τα προηγούμενα χρόνια.
Πρώτη παρουσίαση στις 26 Οκτωβρίου
Η στολή θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά δημόσια στις 26 Οκτωβρίου στη Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο του επίσημου γεύματος για την επέτειο απελευθέρωσης της πόλης και προς τιμήν του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με τον Βασίλη Νικόλτσιο, είναι πιθανό να έχει ραφτεί στη Γερμανία, ενώ και οι επωμίδες της είναι γερμανικής κατασκευής και επιχρυσωμένες. Ο ίδιος σημειώνει ότι το σύνολο έχει διατηρηθεί σε εξαιρετική κατάσταση.
Μαζί με τη στολή πρόκειται να παρουσιαστούν και άλλα κειμήλια που συνδέονται με την οικογένεια του Πασά, ανάμεσά τους το ξίφος του, δύο παράσημα, τα επιχρυσωμένα κιάλια του, καθώς και το κασελάκι ζωγραφικής του γιου του, Κενάν Μεσαρέ.
Από τη Λέσχη Αξιωματικών στο Πολεμικό Μουσείο
Μετά την πρώτη παρουσίασή της, η στολή σχεδιάζεται να παραδοθεί για μόνιμη έκθεση στο Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, μαζί με τα υπόλοιπα κειμήλια.
Στην ίδια ενότητα θα ενταχθεί και σπάνιος πίνακας του 1912, έργο του Κενάν Μεσαρέ, στον οποίο απεικονίζεται ο Χασάν Ταχσίν Πασάς πάνω στο άλογό του, να κοιτάζει προς τη Θεσσαλονίκη.
Ο Χασάν Ταχσίν Πασάς κατέχει κομβική θέση στα γεγονότα του Οκτωβρίου του 1912. Ως επικεφαλής των οθωμανικών δυνάμεων στη Θεσσαλονίκη μπήκε σε διαπραγματεύσεις με τον ελληνικό στρατό, σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί περαιτέρω αιματοχυσία, και τελικά συμφωνήθηκε η παράδοση της πόλης. Η επίσημη ιστορική καταγραφή του Ελληνικού Στρατού επιβεβαιώνει ότι οι διαπραγματεύσεις εντάθηκαν στις 25 και 26 Οκτωβρίου, την ώρα που οι ελληνικές δυνάμεις βρίσκονταν προ των πυλών της Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κ. Νικόλτσιος, ο Πασάς είχε συνοψίσει αργότερα την απόφασή του με τη φράση «Η Θεσσαλονίκη εχάθη, αλλά η Θεσσαλονίκη εσώθη», υπογραμμίζοντας ότι η παράδοση απέτρεψε μια καταστροφική μάχη μέσα στην πόλη.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ