Η κινηματογραφική παραγωγή συναντά όλο και συχνότερα την ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα όταν τα γυρίσματα πραγματοποιούνται σε δάση, ορεινές εκτάσεις, παραθαλάσσιες ζώνες και άλλες περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης βρέθηκε το τρίτο και τελευταίο διά ζώσης εργαστήριο του ευρωπαϊκού έργου Green SCAP, το οποίο έγινε από τις 24 έως τις 26 Ιουλίου 2026 στη Μαγιόρκα της Ισπανίας.
Στο τριήμερο συμμετείχε ως εταίρος το Film Office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, παρουσιάζοντας την εμπειρία που έχει αποκτήσει η περιοχή από δράσεις κατάρτισης και ενημέρωσης γύρω από τις πιο βιώσιμες μορφές κινηματογράφησης.
Το Green SCAP, δηλαδή το «Green Skills for Cinema and Audiovisual Production», έχει ως στόχο την ανάπτυξη δεξιοτήτων και εργαλείων που μπορούν να βοηθήσουν τις ευρωπαϊκές οπτικοακουστικές παραγωγές να περιορίσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα. Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στη θεωρητική συζήτηση, αλλά επεκτείνεται στον τρόπο με τον οποίο οι αρχές της βιωσιμότητας μπορούν να ενταχθούν στον σχεδιασμό και την καθημερινή λειτουργία μιας παραγωγής.
Από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή
Το εργαστήριο στη Μαγιόρκα είχε θέμα «Η βιωσιμότητα στην οπτικοακουστική παραγωγή: Από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή». Οι συμμετέχοντες εξέτασαν εργαλεία, μεθόδους και πρακτικές που μπορούν να στηρίξουν μια πιο οργανωμένη στρατηγική βιώσιμης παραγωγής.
Η κινηματογράφηση περιλαμβάνει συχνά μετακινήσεις πολυμελών συνεργείων, μεταφορά εξοπλισμού, κατανάλωση ενέργειας και χρήση προσωρινών εγκαταστάσεων. Για τον λόγο αυτό, η περιβαλλοντική διάσταση μιας παραγωγής χρειάζεται να λαμβάνεται υπόψη από τα πρώτα στάδια της προετοιμασίας και όχι μόνο όταν ξεκινούν τα γυρίσματα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις παραγωγές που επιλέγουν ως τοποθεσίες προστατευόμενες περιοχές ή τοπία με ιδιαίτερη περιβαλλοντική αξία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ανάγκη συντονισμού με τους αρμόδιους φορείς, η τήρηση των τοπικών κανόνων και η προσεκτική οργάνωση των γυρισμάτων αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Οι εταίροι του έργου παρουσίασαν νέες μεθοδολογίες και παραδείγματα καλών πρακτικών, με στόχο να διαμορφωθεί ένα πιο σαφές πλαίσιο για τις εταιρείες παραγωγής, τα κινηματογραφικά γραφεία και τους επαγγελματίες του κλάδου.
Η πρακτική της Κεντρικής Μακεδονίας
Στο πλαίσιο του εργαστηρίου, το Film Office Κεντρικής Μακεδονίας παρουσίασε ως περιφερειακή καλή πρακτική το αποκεντρωμένο εργαστήριο «Κινηματογράφος, φύση και “πράσινες” παραγωγές».
Η συγκεκριμένη δράση είχε οργανωθεί από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας το φθινόπωρο του 2025 και είχε πραγματοποιηθεί σε τρεις διαφορετικές περιφερειακές ενότητες: στο Κιλκίς, στην Πέλλα και στις Σέρρες.
Η επιλογή να γίνει η δράση εκτός Θεσσαλονίκης έδωσε τη δυνατότητα να συνδεθεί η συζήτηση για τη βιώσιμη κινηματογράφηση με περιοχές που διαθέτουν φυσικά τοπία, πολιτιστικά σημεία και χώρους κατάλληλους για οπτικοακουστικές παραγωγές. Παράλληλα, έφερε πιο κοντά επαγγελματίες, τοπικούς φορείς και ανθρώπους που εμπλέκονται στη διαχείριση των περιοχών όπου μπορεί να πραγματοποιηθούν γυρίσματα.
Η δράση αυτή εντάσσεται στην προσπάθεια του Film Office να προβάλλει την Κεντρική Μακεδονία ως κινηματογραφικό προορισμό, χωρίς να παραβλέπεται η ανάγκη προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού της αποθέματος.
Η αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού, Βίκυ Χατζηβασιλείου, υπογράμμισε ότι, σε μια περίοδο κατά την οποία οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης γίνονται περισσότερο ορατές, η βιωσιμότητα αποτελεί βασικό μέρος της περιφερειακής πολιτικής για τον οπτικοακουστικό τομέα.
Η τοποθέτησή της εντάχθηκε στη συνολικότερη παρουσίαση των ενεργειών της Περιφέρειας και των συνεργασιών που έχουν αναπτυχθεί για την ενημέρωση και την κατάρτιση των επαγγελματιών του κινηματογράφου.
Επόμενος σταθμός η Βενετία
Τα αποτελέσματα του Green SCAP αναμένεται να παρουσιαστούν τον Σεπτέμβριο του 2026 στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Εκεί θα παρουσιαστεί η συνολική πορεία του έργου, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο οι δράσεις του μπορούν να αξιοποιηθούν από την ευρωπαϊκή οπτικοακουστική βιομηχανία.
Στην παρουσίαση θα συμπεριληφθούν και τα αποτελέσματα του εργαστηρίου Green SCAP που έγινε την άνοιξη στη Θεσσαλονίκη. Η δράση είχε ως θέμα τη βιώσιμη κινηματογράφηση και οργανώθηκε σε συνεργασία με το ΕΚΚΟΜΕΔ, με την υποστήριξη της Αγοράς του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
Η παρουσία του Film Office Κεντρικής Μακεδονίας στο ευρωπαϊκό έργο δείχνει ότι η προσέλκυση κινηματογραφικών παραγωγών συνδέεται πλέον όχι μόνο με την προβολή τοποθεσιών και την εξυπηρέτηση των συνεργείων, αλλά και με την ανάπτυξη συγκεκριμένων περιβαλλοντικών προτύπων.
Το ζητούμενο για τα επόμενα χρόνια είναι οι καλές πρακτικές να περάσουν από τα εργαστήρια στην καθημερινή λειτουργία των παραγωγών. Η προστασία των τοποθεσιών, η καλύτερη οργάνωση και η περιβαλλοντική ευθύνη μπορούν να αποτελέσουν βασικά στοιχεία μιας σύγχρονης κινηματογραφικής πολιτικής, ιδιαίτερα για περιοχές που επιδιώκουν να αξιοποιήσουν την οπτικοακουστική παραγωγή χωρίς να επιβαρύνουν το φυσικό τους περιβάλλον.