Ένας από τους λιγότερο σύνηθες προορισμούς του ελληνικού αρχαιολογικού τουρισμού, αποτελεί η αρχαία Ευρωπός, η «Ευρωπαίων Πόλις», όπως αναφέρεται σε επιγραφή του 2ου αιώνα π.Χ..
Η αρχαία Ευρωπός βρίσκεται στην κοιλάδα του Αξιού και στους πρόποδες του Πάικου και είναι ένας σχετικά άγνωστος αρχαιολογικός τόπος της Μακεδονίας με ιστορία που εκτείνεται σε περισσότερους από δεκαπέντε αιώνες.
Τα έργα φωτισμού και το στέγαστρο προστασίας
Η προσπάθεια για την ανάδειξη της αρχαίας πόλης ενισχύεται με νέες παρεμβάσεις στον χώρο. Τις τελευταίες ημέρες παραδόθηκαν έργα φωτισμού, τα οποία καλύπτουν τις διαδρομές και τα σημεία περιήγησης, ενώ ολοκληρώθηκε και η κατασκευή προστατευτικού στεγάστρου για έναν ελληνιστικό κεραμικό κλίβανο.
Οι παρεμβάσεις βελτιώνουν τις συνθήκες επίσκεψης, συμβάλλουν στην προστασία των αρχαιολογικών ευρημάτων και δημιουργούν παράλληλα τη δυνατότητα φιλοξενίας πολιτιστικών δράσεων στον χώρο.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη παρουσίασε την ολοκλήρωση των έργων φωτισμού, καθώς και του νέου στεγάστρου που προστατεύει τον ελληνιστικό κεραμικό κλίβανο. Όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, στον χαιρετισμό της η υπουργός ανέφερε, μεταξύ άλλων: «Σήμερα, είμαστε πολύ χαρούμενοι καθώς παρακολουθούμε τη σταδιακή ανάδυση ενός νέου αρχαιολογικού χώρου. Η αρχαία Ευρωπός, η “Ευρωπαίων Πόλις”, όπως μας είναι γνωστή από επιγραφική μαρτυρία του 2ου αιώνα π.Χ., με τα σημαντικά της ευρήματα, έχει όλες τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε ένα σπουδαίο πολιτιστικό τοπόσημο και αναπτυξιακό πόρο για το Κιλκίς, για τη Μακεδονία ευρύτερα. Η διευθέτηση του χώρου, με τις νέες υποδομές εξυπηρέτησης των επισκεπτών και κυρίως με το Κέντρο Λειτουργίας Πληροφόρησης ενημερώνει ολοκληρωμένα τους επισκέπτες για την ιστορία της αρχαίας Ευρωπού, την πόλη και τα νεκροταφεία της. Ο φωτισμός ανάδειξης ενίσχυσε την ασφάλεια, την αισθητική και τη λειτουργικότητα του χώρου. Ταυτόχρονα, δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις, ώστε ο αρχαιολογικός χώρος να λειτουργεί ως ζωντανός τόπος πολιτισμού, φιλοξενώντας σύγχρονες πολιτιστικές εκδηλώσεις, σε συνεργασία και με την εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων. Η αρμόδια Εφορία εργάζεται επίπονα σ’ αυτόν τον σημαντικό, αλλά ακόμη άγνωστο, εν πολλοίς, αρχαιολογικό χώρο, καταβάλλοντας μεγάλη προσπάθεια η οποία απαιτεί συνέχεια. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς βρίσκεται στη φάση της αναδιοργάνωσης και επανέκθεσης, με την επισκευή του κτιρίου, ενώ οι μελέτες επέκτασής του είναι σε εξέλιξη. Είμαι βέβαιη ότι η πρόοδος της αρχαιολογικής έρευνας θα φέρει στο φως νέα ευρήματα και η “Ευρωπαίων πόλις” αναμένεται να εμπλουτίσει το νέο τμήμα του μουσείου».
Στην εκδήλωση παράδοσης παρευρέθηκαν ο βουλευτής Κιλκίς και αντιπρόεδρος της Βουλής Γιώργος Γεωργαντάς, η γενική γραμματέας Πολιτισμού Ολυμπία Βικάτου, ο αντιπεριφερειάρχης Κιλκίς Ανδρέας Βεργίδης, ο δήμαρχος Παιονίας Κώστας Σιωνίδης, εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, στελέχη του ΥΠΠΟ και πλήθος κόσμου.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την παράσταση ποίησης και μουσικής «Τραγουδάμε Καββαδία – 50 χρόνια μετά», η οποία διοργανώθηκε από το Κέντρο Πολιτισμού Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Η ιστορική της διαδρομή
Η ιστορία της περιοχής ξεκινά πριν τα πρώτα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας, τα οποία ανάγονται στην 5η χιλιετία π.Χ.. Παρόλα αυτά, η Ευρωπός ως οργανωμένος οικισμός δημιουργήθηκε κατά την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου, περίπου τον 10ο αιώνα π.Χ.
Για περισσότερα από 1.500 χρόνια η πόλη παρέμεινε ζωντανή, γνωρίζοντας ιδιαίτερη ανάπτυξη κατά τους κλασικούς και ελληνιστικούς χρόνους. Η κατοίκηση συνεχίστηκε κατά τη ρωμαϊκή περίοδο και στους παλαιοχριστιανικούς χρόνους, έως ότου η πόλη εγκαταλειφθεί τον 6ο αιώνα μ.Χ.
Στον οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο της Ευρωπού σε έκταση 21 στρεμμάτων, περιλαμβάνονται η νότια νεκρόπολη με υπαίθρια ταφικά και λατρευτικά μνημεία των ρωμαϊκών και παλαιοχριστιανικών χρόνων και υποδομές εξυπηρέτησης των επισκεπτών.
Το Κέντρο Ενημέρωσης του αρχαιολογικού χώρου και η «Ευρωπαίων Πόλις»
Η ιστορική ταυτότητα της Ευρωπού αποτυπώνεται και στο ίδιο το όνομά της. Επιγραφικές μαρτυρίες επιβεβαιώνουν την αρχαία ονομασία «Ευρωπαίων Πόλις», ενώ η ιστορία και η σημασία της πόλης παρουσιάζονται σήμερα στο Κέντρο Ενημέρωσης του αρχαιολογικού χώρου, μέσα από την έκθεση «Ευρωπός, πόλη της Ευρώπης, Πόλη του Κόσμου».
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, μέσα από την έκθεση και το Κέντρο Ενημέρωσης ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να γνωρίσει την ιστορική πορεία της αρχαίας Ευρωπού, τους ανθρώπους που έζησαν στην πόλη και τα μνημεία που έχουν αποκαλυφθεί, ενώ ξεχωριστή θέση κατέχει και η παρουσίασητης προσωπικότητας του Σέλευκου Α΄ Νικάτορα.
Ιδιαίτερα σημαντικά ευρήματα έχουν εντοπιστεί και στην ευρύτερη περιοχή. Σε απόσταση έως και 900 μέτρων νότια του λόφου, κατά μήκος και στις δύο πλευρές της αρχαίας οδού που συνέδεε την Ευρωπό με την Πέλλα, έχουν έρθει στο φως ταφικοί τύμβοι της ελληνιστικής περιόδου. Πρόκειται για μνημεία που συνδέονται με μέλη της αριστοκρατίας της εποχής.