Σε σοβαρή περιπέτεια μπαίνει η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Κιλκίς (ΔΕΥΑΚ), καθώς ακυρώνεται εξ ολοκλήρου η συγχρηματοδότηση από πόρους του ΕΣΠΑ για υποέργο ύδρευσης, με το ποσό της ανάκτησης να αγγίζει τα 2.035.418,70 ευρώ.
Η απόφαση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, την οποία υπογράφει ο Γενικός Γραμματέας Διαχείρισης Προγραμμάτων ΕΣΠΑ, Βασίλειος Σιαδήμας, επιβάλλει 100% δημοσιονομική διόρθωση για το υποέργο «Προμήθεια Ψηφιακών Υδρομέτρων», το οποίο ήταν ενταγμένο στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» (Ταμείο Συνοχής).
Η αλλαγή στις προδιαγραφές που «έκοψε» το έργο
Η εξέλιξη αυτή στηρίζεται σε πόρισμα-έλεγχο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ). Σύμφωνα με τα ευρήματα, διαπιστώθηκε ουσιώδης παραβίαση των όρων της διακήρυξης και της σύμβασης:
Ενώ η σύμβαση προέβλεπε ψηφιακά υδρόμετρα με ενσωματωμένο ηλεκτρονικό καταγραφικό και ασύρματη επικοινωνία, αυτό που παραδόθηκε τελικά ήταν υδρόμετρα με μηχανικό καταγραφικό και εξωτερική, αφαιρούμενη διάταξη επικοινωνίας.
Όπως επισημαίνεται στην απόφαση, δεν επρόκειτο για μια απλή τεχνική προσαρμογή, αλλά για ουσιώδη μεταβολή που αλλοίωσε το αντικείμενο του διαγωνισμού, επηρεάζοντας εκ των υστέρων τους όρους του ελεύθερου ανταγωνισμού και της ίσης μεταχείρισης των συμμετεχόντων.
«δεδομένου ότι το τροποποιημένο τεχνικό χαρακτηριστικό αποτελούσε στοιχείο των αρχικών τεχνικών προδιαγραφών, η μεταγενέστερη αποδοχή διαφορετικού τύπου προϊόντος αλλοιώνει το κανονιστικό πλαίσιο επί του οποίου οι οικονομικοί φορείς αποφάσισαν τη συμμετοχή τους στον διαγωνισμό και διαμόρφωσαν τις προσφορές τους. Ως εκ τούτου, η μεταβολή αυτή είναι αντικειμενικά πρόσφορη να επηρεάσει τον ανταγωνισμό, ανεξαρτήτως του αν είναι δυνατόν να αποδειχθεί εκ των υστέρων ποιοι συγκεκριμένοι οικονομικοί φορείς θα συμμετείχαν ή ποια διαφορετική προσφορά θα είχε επιλεγεί».
Παράλληλα, διαπιστώθηκαν σοβαρές διαδικαστικές παραλείψεις, καθώς δεν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες εγκρίσεις από την αρμόδια Επιτροπή Παρακολούθησης.
Δεν «σώζει» την κατάσταση η καλή λειτουργία των υδρομέτρων
Το Υπουργείο ξεκαθαρίζει πως το επιχείρημα ότι τα τοποθετημένα υδρόμετρα λειτουργούν κανονικά δεν αναιρεί την παρατυπία. Για να κριθεί μια δαπάνη επιλέξιμη, δεν αρκεί η παράδοση του εξοπλισμού, αλλά απαιτείται η αυστηρή τήρηση της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων.
«Η τυχόν λειτουργικότητα, τεχνική επάρκεια ή οικονομική ωφέλεια του παραληφθέντος εξοπλισμού δεν αίρει την παρατυπία ούτε καθιστά τη σχετική δαπάνη επιλέξιμη. Η επιλεξιμότητα των συγχρηματοδοτούμενων δαπανών προϋποθέτει όχι μόνο την πραγματική παράδοση και λειτουργία του φυσικού αντικειμένου, αλλά και τη συμμόρφωση της διαδικασίας ανάθεσης και εκτέλεσης προς τους εφαρμοστέους κανόνες δημοσίων συμβάσεων, ιδίως δε προς τις αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του ελεύθερου ανταγωνισμού».
Παράλληλα, αιτιολογείται η επιβολή του προστίμου στο 100% (και όχι αναλογικά), καθώς η αλλοίωση αφορούσε το ίδιο το κύριο αντικείμενο της προμήθειας και όχι κάποιο παρεπόμενο τμήμα της.
«κατά τον καθορισμό του ύψους της δημοσιονομικής διόρθωσης συνεκτιμήθηκαν η φύση της παράβασης, η έκτασή της, η επίδρασή της στις συνθήκες του ανταγωνισμού, το γεγονός ότι αφορά το κύριο και όχι παρεπόμενο αντικείμενο της σύμβασης, καθώς και η αδυναμία απομόνωσης συγκεκριμένου τμήματος της δαπάνης που να μην επηρεάζεται από την παρατυπία. Υπό τα δεδομένα αυτά, η δημοσιονομική διόρθωση επιβάλλεται επί του συνόλου της δαπάνης του υποέργου, διότι η διαπιστωθείσα παρατυπία δεν αφορά μεμονωμένο τμήμα της εκτέλεσης της σύμβασης αλλά το ίδιο το κύριο συμβατικό αντικείμενο της προμήθειας».
Προθεσμία 15 ημερών για την επιστροφή των χρημάτων
Η ΔΕΥΑ Κιλκίς καλείται να επιστρέψει το ποσό των 2,03 εκατ. ευρώ στα έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού εντός 15 ημερολογιακών ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης.
Σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής, το χρέος θα βεβαιωθεί στη ΔΟΥ και η είσπραξή του θα επιδιωχθεί μέσω του Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ) με τους ανάλογους τόκους υπερημερίας. Η ΔΕΥΑΚ διατηρεί το δικαίωμα υποβολής ένστασης εντός 60 ημερών.